Admin: "Tartışma:Akbaş (köpek)" koruma altında alındı ([değiştir=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz) [Taşı=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz)) [kademeli]

2019-09-05T09:28:24Z

"Tartışma:Akbaş (köpek)" koruma altında alındı ([değiştir=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz) [Taşı=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz)) [kademeli]

Admin: Yeni sayfa: "{{Köpek ırkı bilgi kutusu |Ad = Akbaş |Resim = Akbash Dog in CA.jpg |Resim bilgisi = Akbaş |Diğer adlar = |Ülke = Türkiye |FCI grubu = |FCI bölümü = |FCI sayısı..."

2019-09-05T09:27:32Z

Yeni sayfa: "{{Köpek ırkı bilgi kutusu |Ad = Akbaş |Resim = Akbash Dog in CA.jpg |Resim bilgisi = Akbaş |Diğer adlar = |Ülke = Türkiye |FCI grubu = |FCI bölümü = |FCI sayısı..."

Yeni sayfa

{{Köpek ırkı bilgi kutusu
|Ad = Akbaş
|Resim = Akbash Dog in CA.jpg
|Resim bilgisi = Akbaş
|Diğer adlar =
|Ülke = [[Türkiye]]
|FCI grubu =
|FCI bölümü =
|FCI sayısı =
|FCI standardı =
|AKC grubu =
|AKC standardı =
|ANKC grubu =
|ANKC standardı =
|CKC grubu =
|CKC standardı =
|TKC grubu =
|TKC standardı =
|NZKC grubu =
|NZKC standardı =
|UKC grubu = [[Koruma köpekleri]]
|UKC standardı =
|Not =
|}}
'''Akbaş'''; çok zeki, cesur ve ailesine bağlı, [[Anadolu]]'ya özgü bir [[köpek ırkı]]dır.

Türkiye'nin yerli köpek ırklarından biri olup sürü koruma köpeği olarak yetiştirilmektedir. [[Eskişehir]], [[Sivrihisar]], [[Emirdağ]] arasında, ender olarak da [[Polatlı]]-[[Haymana]] arasında rastlanmaktadır.<ref name="kangals">[http://kangal-akbas.com/index.php?id=60 Doğan KARTAY, Türk Çoban Köpeği Akbaş'ın Kökeni 30 Haziran 2006]</ref>

== Özellikleri ==


{| class="toccolours" style="fixed: right; margin-left: 1em;" width="320px"
! colspan="3" style="text-align: center; background:maroon" | <font color=white>'''Akbaş Köpeğinin Özellikleri'''</font>
|-
|-
| colspan="3" |<hr>
|-
| Ağırlık: || 40-64 [[kilogram|kg]] || 90-140 [[pound (mass)|lb]]
|-
| Boy: || 71-86 [[Santimetre|cm]] || 28-34 [[inch]]
|-
| Tüy: || Düz, uzun
|-
| Coat (cont): || long on tail & body
|-
| Aktivite düzeyi: || Düşük
|-
| Öğrenme düzeyi: || Yüksek
|-
| Huy: || Sakin, Sessiz
|-
| Temperament (cont) || Koruyucu
|-
| Koruyuculuk: || Yüksek
|-
| Bekçilik ve gözetleme || Yüksek
|-
| Kızgınlık: || Senede 2 kez, ort. 21 gün
|-
| Çiftleşme zamanı: || Kızgınlığın 9-13 üncü gün

|-
| Gebelik süresi: || 58-63 gün

|-
| Yavru sayısı: || 8-9 yavru

|-
|Yaşam süresi: || 10-15 yıl
|-
|}


Himayesinde gördüğü [[inek]], [[koyun]] gibi [[hayvan]]lara ve birlikte yaşadığı [[insan]]lara karşı çok korumacı davranır. Ama, [[kurt]], [[çakal]], [[ayı]] gibi hayvanlara karşı çok saldırgan olur. [[Ev]]ine gelen konuklara da kuşkuyla bakar. Anadolu'nun en eski koruma ve [[çoban köpeği]]dir. Bir koyun sürüsünü dağıtmadan tek başına ağıla kadar getirebilir. Safkan bir köpektir Özgürlüğüne çok düşkündür.

== Kökeni ==
Türkiye'de şimdi yaygın olarak yaşadığı bölgeye, [[Ural Dağları]] ve [[Balkaş Gölü]] arasından, [[Altınordu Devleti]] ve türevi olan [[İlhanlılar]] Devleti döneminde buraya yerleştirilen [[Orta Asya]]’lı Türk boyları ve [[Moğollar|Moğol]] soylarının karışması ile oluşan [[Kara Tatarlar|Karatatar Türkmenleri]] tarafından getirildiği düşünülmektedir.<ref name="kangals" /> Hayvan yetiştiriciliği konusunda başarılı olan Oğuz Türkleri Asya'nın kuzeyinden güneyin sıcak ve nemli iklimine uyum sağlaması için [[Akbaş]] ve [[Kangal köpeği|Karabaşlar]]ı [[melez]]leştirerek bölge iklimine uyumlu hale getirmişlerdir.<ref>
[http://www.kopek.gen.tr/kopek-turleri/159-akbas.html/ Akbaş Irk Bilgileri]</ref><ref>
[http://www.kangalefsanesi.net/ Karabaş (Kangal) ve Akbaşların Tarihçesi]</ref> Göçebe kavimlerle Anadoluya gelen Akbaşlar, Osmanlı'nın Zorunlu İskan dönemine kadar, hayvancılıkla uğraşan yarı-göçebe topluluklarla birlikte gezgin yaşam tarzını sürdürmüşlerdir.

== Tarihçe ==

Aynı zamanda, Kangal (Karabaş) ile birlikte Anadolu Çoban Köpeği olarak da anılan bu ırk Türkiye'de Batı ve Orta Anadolu Bölgesi'nde, özellikle Eskişehir, Kütahya dolaylarında yaşamaktadır. Bundan 3000 yıl önce üretildiği ve atalarının diğer çoban köpekleri olabileceği sanılmaktadır. Beyaz renkli köpekler koyun sürülerinin içinde diğer hayvanlarla karışarak yırtıcı hayvanlar için ilk hedef haline gelmemesi ve vahşi köpeklerle farklarının belirginleşmesi için özellikle seçilmiştir. Karabaşların da (Kangal) aynı nedenlerle, koyu renkli hayvan sürülerini korumak için yetiştirildiği düşünülmektedir.

Genetik bilimciler, çoban köpeği ırklarının genetik atasının Orta Asya kurt’u olduğunu belirlediler. Eski çağın en yaygın çoban toplumları olan Türkler, Moğollar, Tacikler Orta Asya uluslarıdır. Ural-Altay dağları arasında yaşamış Orta Asyalı çoban toplumların, siyasi ve sosyal tarihlerini araştırmakla, doğal safkan çoban köpeği ırklarının oluşma ve yayılmaları ile ilgili bilgilere ulaşılabilir.

Akbaşlar, Macaristan'da bulunan Kuvasz cinsi köpeklerle akrabadır, gerek fiziki, gerekse karakter özellikleri birbirine tıpa tıp benzemektedir. Kuvasz'ın kavimler göçü sırasında Karadeniz'in Kuzeyinden Avrupa'ya inen Hun boylarıyla birlikte bölgeye geldiği düşünülmektedir.

== Neler Yapar ==
Koyun, inek gibi çiflik hayvanlarına karşı iyi ve koruyucu, fakat kurt, ayı, çakal gibi yabani hayvanlara karşı çok saldırgandır. Genellikle yabancılara karşı saldırgan olduğu için bulunduğu evin veya bahçenin çevresi dış ortamı görmemesi için kapatılır. Aksi halde yürüyen ve hareket eden her şeye havlayabilir. Üzerinde çalışılarak sosyaleştirildiğinde ise bu özellikleri rahatsız edici boyutlara varmaz. Akbaş köpekler doğaları gereği aşırı korumacı ve süphecidirler, bu nedenle hemen herkesi ilk etapta potansiyel tehlike olarak görebilirler, bu özelliklerini törpülemek için sabırlı bir şekilde sosyalleştirilmeleri gerekir. Geceleri, gündüz vaktine göre daha fazla dikkatli ve bekçidirler. Günümüzde bekçi köpeği olmanın yanı sıra çoban köpeği olarak da kullanılmaktadır. Akbaş ırkı, uluslararası pek çok yarışmada çobanlık ve sürü koruma konusunda birinci olmuştur.

== Temel Özellikleri ==
Akbaş; iri cüsseli, atletik yapılı, dururken ve hareket halinde son derece güzel ve zariftir. Anadolu'da kullanılan en eski koruma köpeklerinden birisidir.

Apartman hayatına pek uygun değildir, fakat her köpek gibi uyum yeteneği vardır. Hareket etmek ve mutlu olmak için geniş alanlara ihtiyaç duyar, yeterli sıklıkta dolaştırıldığında ve en azından günün bir bölümünde kapalı bir bahçede zaman geçirme şansı olduğunda, şehirde de rahatlıkla yaşayabilmektedir.<ref name="Akbaş Nasıl Bir Köpektir?">{{Web kaynağı | başlık = Akbaş Nasıl Bir Köpektir? | url = http://petdostu.net/2016/02/26/akbas/ | website = petdostu.net | yayıncı = Pet Dostu | erişimtarihi = 1 Mart 2016 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20160306132950/http://petdostu.net/2016/02/26/akbas/ | arşivtarihi = 6 Mart 2016}}</ref> Amerika'da uzun süreden beri yetiştirilen Akbaş cinsi köpeklerin hemen her ortama uyum sağladığı gözlemlenmiştir. Bağımsız ve yer yer dominant karakteri nedeniyle yetişkin döneme gelene kadar Akbaş köpeklerin eğitimlerini ara vermeden sürdürmek gerekir. 3-6 aylık dönemde temel eğitim, 6-9 aylık dönemde ise ileri eğitim alabilecek kapasitededirler. Kırsal alanda 5 aylık Akbaşlar sürülere çobanlık yapmaya başlarlar.

== Galeri ==
[[Dosya:Akbaş cinsi köpek.jpg|alt=akbaş cinsi köpek|küçükresim|akbaş cinsi köpek]]
<gallery>
Resim:Turkish Akbash.jpg|Akbaş cinsi bir köpek
Image:Turkish akbash.jpg|Akbaş cinsi bir köpek
</gallery>

== Ayrıca bakınız ==
* [[Kangal köpeği]]
* [[Zağar]]

== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}

[[Kategori:Türkiye'deki memeliler]]
[[Kategori:Köpek ırkları]]
[[Kategori:Türkiye kökenli köpek ırkları]]

← Önceki hâli	09:28, 5 Eylül 2019 tarihindeki hâli
(Fark yok)

Tartışma:Akbaş (köpek) - Değişiklik geçmişi

Admin: "Tartışma:Akbaş (köpek)" koruma altında alındı ([değiştir=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz) [Taşı=Yalnızca hizmetlilere izin verilir] (süresiz)) [kademeli]

Admin: Yeni sayfa: "{{Köpek ırkı bilgi kutusu |Ad = Akbaş |Resim = Akbash Dog in CA.jpg |Resim bilgisi = Akbaş |Diğer adlar = |Ülke = Türkiye |FCI grubu = |FCI bölümü = |FCI sayısı..."