Admin: Yeni sayfa: "{{diğer anlamı|Türk}} == İlk kullanımı == '''Türk''' adının bilim çevrelerince kabul edilen ilk kullanımı MS 1. yüzyılda Pomponius Mela ve Plinius adlı Romal..."

2017-03-26T17:33:22Z

Yeni sayfa: "{{diğer anlamı|Türk}} == İlk kullanımı == '''Türk''' adının bilim çevrelerince kabul edilen ilk kullanımı MS 1. yüzyılda Pomponius Mela ve Plinius adlı Romal..."

Yeni sayfa

{{diğer anlamı|Türk}}
== İlk kullanımı ==
'''Türk''' adının bilim çevrelerince kabul edilen ilk kullanımı MS 1. yüzyılda [[Pomponius Mela]] ve [[Plinius]] adlı Romalı tarihçilerce kaydedilmiştir. [[Azak]]'ın doğusunda yaşayan insanlar Turcae/Tyrcae adı ile kayda geçmiştir.<ref>Sevan Nişanyan, Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü, İstanbul, 2009 ISBN : 9789752896369</ref><ref>Abdulkadir İnan, Urartu yazıtında ve Romalı Plinius'un tarihinde «Türk Adı» var mı? Belleten, TTK, Cilt. XlI, S. 45, 1948, s. 277 - 278</ref><ref>dile Ayda, Une Theorle Sur L'Orlglne Du Mot «Türk», «Türk» kelimesinin Menşei Hakkında Bir Nazariye, TTK, Belleten. Cilt. XL., No. 158, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Nisan 1976, s. 229 - 247</ref><ref>Hamit Koşay, ldil - Ural bölgesindeki Türkler'In Menşei Hakkında, V. Türk Tarih Kongresi: 12-17 Nisan 1956, TTK. Basımevi. Ankara 1960. s. 232-243</ref><ref>http://www.dmy.info/turk-adi-ne-anlama-gelir/</ref><ref>Laszlo Rasonyi, Dünya'da Türklük, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. Ayyıldız Matbaası, Ankara 1974</ref><ref>Prof. Dr. Ercümend Kuran, Türk Adı ve Türklük Kavramı, Türk Kültürü Dergisi, Yıl, XV, S. 174, Nisan 1977. s. 18-20.</ref> "Türk" sözcüğüne yakın ifadeler Çin kaynaklarında M.Ö. 3. yüzyılda geçmektedir. [[Çin]] yıllıklarında ''T’ieh-lê, T’u-cüeh, Ting-ling'' şeklinde değişik biçimlerle ifade edilmiştir.<ref>Prof. Dr. Tuncer Baykara, Türk, Türklük ve Türkler, s. 371-387, İstanbul, IQ yayınları.</ref> Eldeki belgelere göre Türk adının resmi olarak kullanımı 6. yüzyıldaki Göktürk Devleti'nde kesinleşir.<ref>aton.ttu.edu/pdf/Eski_Turk_Yazitlari_Part_1.pdf‎</ref><ref>aton.ttu.edu/pdf/Eski_Turk_Yazitlari_Part_4.pdf‎</ref> Orhun Abideleri'ndeki edebi dil ve Türk adının yoğun kullanımı da Türk sözcüğünün sözlü ve yazılı olarak daha önceden kullanıldığını gösterir.<ref>eogrenme.anadolu.edu.tr/eKitap/EDB201U.pdf</ref>

== Türkçe kaynaklarda ==
Türk adı Orhun Yazıtlarında '''𐱅𐰇𐰼𐰰''' olarak geçer. Türkçe belgelere göre '''Türk''' adı ({{lang-zh|突厥}}) ilk defa [[Cücenler|Cücen Kağanlığı]]'nı yıkıp [[Göktürk Kağanlığı]]'nı kuran kabileye (''[[Aşina]]'' olarak da bilinir) verilmiştir.<ref>[http://books.google.com/books?id=qA5LnP1pZacC&pg=PA545&dq=celestial+turks&lr= Peoples of Western Asia By Marshall Cavendish Corporation] - "An Introduction to the History of the Turkish Peoples,'' p. 121-122</ref> Göktürkler zamanında göçebe olarak yaşamıştır. Bu göçebeler Orta Asya'da Moğolistan'ın kuzeyindeki [[Altay Dağları]] civarında yaşamışlardır.<ref Name="Deny">{{Kitap kaynağı| last =Deny| first =| authorlink =| coauthors =Jean Deny, Louis Bazin, Hans Robert Roemer, György Hazai , Wolfgang-Ekkehard Scharlipp| title =History of the Turkish Peoples in the Pre-Islamic Period| publisher =Schwarz| year =2000| location =| url =http://books.google.com/?id=86g2AAAAIAAJ&q=Taspar+Khan&dq=Taspar+Khan| doi =| id =| page =108| isbn =9783879972838}}</ref> Göktürkler 6. yüzyıldan 8. yüzyıla kadar [[Maveraünnehir]] olarak da bilinen [[Aral Denizi]] [[Hindukuş Dağları]] arasındaki bölgede etki gösteren [[Kağan]]lar tarafından yönetilmişlerdir. Sekizinci yüzyılda, içinde [[Oğuzlar]]ın da yer aldığı bazı Türk kabileleri [[Ceyhun]] nehrinin güneyine gitmişlerdir. Diğerleriyse batıya, [[Karadeniz]]in kuzey kıyılarına göç ettiği iddia edilmektedir.<ref>[http://www.allaboutturkey.com/origin.htm Turkish origins]</ref>

Türk ismi, Göktürk egemenliği altında bulunan Türk veya Türk olmayan kişilere verilen siyasi bir unvan olarak yayıldı. Daha sonradan, Türklerle bağlantı kuran Müslüman halkı tarafından Orta Asya'daki [[Türkçe]] konuşan çoğu kabileye bu isim verildi.<ref>Ambros/Andrews/Balim/Golden/Gökalp/Karamustafa, ''Turks'', in [[Encyclopaedia of Islam]], online ed., ret. 2009</ref>

Ancak Türk sözcüğü, Çin kaynaklarında; 丁零 (Pinyin: ''dīng líng''), 丁霊 (''dīng líng''), 敕勒 (''chì lè''), 鉄勒 (''tiě lè'') şeklinde kullanıldığı düşünülmektedir.{{fact}}

10. yüzyıla ait [[Uygurca]] metinlerde Türk, "güç, kuvvet" anlamında kullanılmıştır. Ancak Göktürk Kağanlığı'nın çözülmesinden iki yüzyıl sonrasına ait olan bu kullanımın, siyasi/tarihi bir referansa sahip olması olasılığı güçlüdür.{{fact}}

== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}

[[Kategori:Türk halkları|*Türk (etimoloji)]]
[[Kategori:Etimoloji]]

Türk (etimoloji) - Değişiklik geçmişi

Admin: Yeni sayfa: "{{diğer anlamı|Türk}} == İlk kullanımı == '''Türk''' adının bilim çevrelerince kabul edilen ilk kullanımı MS 1. yüzyılda Pomponius Mela ve Plinius adlı Romal..."