Admin: Yeni sayfa: "{{düzenle|Mart 2012}} {{kaynaksız}} '''Şecere-i Türkî'''. Hârizm Özbek Hükümdarı Ebu'l Gazi Bahadır Han'ın efsanevî devirlerden başlayıp daha sonra hanedan..."

2017-03-26T16:46:19Z

Yeni sayfa: "{{düzenle|Mart 2012}} {{kaynaksız}} '''Şecere-i Türkî'''. Hârizm Özbek Hükümdarı Ebu'l Gazi Bahadır Han'ın efsanevî devirlerden başlayıp daha sonra hanedan..."

Yeni sayfa

{{düzenle|Mart 2012}}
{{kaynaksız}}
'''Şecere-i Türkî'''. Hârizm Özbek Hükümdarı [[Ebu'l Gazi Bahadır Han]]'ın efsanevî devirlerden başlayıp daha sonra hanedanının geldiği Cengiz ve oğullarına geçerek [[Cuci Han]] yolu ile onların devamı olan [[Şeyban]]-[[Özbek]] hanları sülâlesinin kendisine kadar süren safhası ile,cağının kaynaklarının elverdiği nisbette, [[Orta Asya]] tarihini anlatan bu eserini (1663) [[Çağatay]] lehçesinden Türkiye [[Türkçe]]si'ne aktararak millî tarihimizin Osmanlı Türklüğu'nün bilgisine uzak kalmış bir sahasını tanıtmak istemiştir.

==Şecere-i Türki==

[[28 Eylül]] [[1863]]-[[23 Şubat]] [[1864]] arasında diğeri gibi [[Tasvir-i Efkâr]] gazetesinde kitap sayfası şeklinde tefrika edilip (nr.131, 14 [[Rebîülâhir]] 1280-nr. 173, 16 [[Ramazan|hicri]] 1280) orada çıkanı kadarıyla ayrıca 152 sayfalık bir kitap halinde ortaya konan bu tercüme, ''dokuz bab''dan meydana gelen eserin baştan sadece ''üç bab''lık kısmını vermektedir.

Tefrikanın bu noktada kesilmesinden sonra devamının sonraki bir vakte bırakıldığı ilân edilmiş ise de {Tasvîr-i Efkâr, nr. 175, [[23 Ramazan]] [[1280]]/[[1 Mart]] [[1864]]}, tercüme tamamlanamadan bu kadarı ile kalmıştır.

===Bâblar===
[[Cengiz|Cengiz Han]]'in hayatının anlatıldığı üçüncü babda, onun oğullarını Hârizm fethine yollamasına ait faslın sonlarında kesilen bu tercüme, bilhassa [[Orta Asya]] Türklüğü'nün [[Moğollar]]la birlikte efsanevî tarihini nakleden ilk iki kısmı ile ülkemizde geniş bir ilgi çekerek, Türklüğün [[Anadolu]]'ya gelmeden önce anayurttaki geçmişini tanıtmak gibi bir millî tarih hizmetini yerine getirmiştir.

A. Vefik'in neşri, [[Desmaisons]]'un neşir ve Fransızca tercümesinin [[1872]] den beri ortada olmasına rağmen. [[Necip Âsım]]'dan [[Ziya Gökalp]] ve [[1920]] den önceki yazıları ile [[Fuad Köprülü]]'ye kadar birçok türkologa Oğuz Han menkıbesi ve diğer millî efsaneler konusunda doğrudan doğruya kaynaklık etmiştir.

Eserin kapağına başlık olarak konulan, [[1824]] [[Kazan|Kazan Hanlığı]] baskısının başında mevcut "Uşal Şecere-i Türkî" ibâresindeki "bu, işbu" mânasına gelen [[Çağatayca]] "uşal" sözünün mahiyetinin bilinmemesi yüzünden, [[Ahmed Vefik]]'in tercümesinin adı yanlış bir okuyuşla yakın zamanlara kadar hep "Evşâl-i Şecere-i Türkî" ve daha da tahrife uğrayarak "Şecere-i Evşâl-i Türkî" şeklinde gösterilmiştir.

== Tanzimat Aydınları ve Şecere-i Türki ==
Şecere-i Türk adlı eserin tesiriyle Türklerin menşeinin Orta Asya’ya dayandığını keşfeden Tanzimat aydınları, bu etkiden olsa gerek, Orta Asya’da o devirde hâlen kullanılmakta olan Çağatay Türkçesini de Türk dilinin aslı saymışlardır. Hattâ bazı aydınlar daha da ileri giderek Osmanlı Türkçesini, asıl Türk dili kabul ettikleri Çağatay Türkçesinden bozulma galat bir dil olarak görmeğe başlamışlardır. Tanzimat aydınları içinde Çağatay Türkçesinin Türk dilindeki yeri hususunda en doğru ve günümüzde de hâlâ geçerli olan tespiti, bu dille ilgilenen ilk aydın olmasına rağmen, yine Ahmed Vefik Paşa yapmıştır. Ahmed Vefik Paşa, ilk baskısı 1888 yılında neşredilen Lehce-i Osmânî adlı sözlüğünün mukaddimesinde, Çağatay Türkçesini şöyle tanımlamaktadır: “Uygur dili Çin taraflarından Kâşgar’a doğru yayılıp, ondan yedi yüz tarihlerinde Cengiziyân akvâmı Türk ve İslâmiyete duhûl eylediklerinde, Çağatay lisânı mütevellid olup, sekiz yüz â’vâmında ziyâde şüyû bulmuştur.” O, Türk dilini de Oğuz, Kıpçak ve Uygur olmak üzere üç ana şubeye ayırarak bizce doğru bir tasnifte bulunmuştur.<ref>Prof.Dr Mesut,Şen,"[http://turkolojimakaleleri.page.tl/TANZ%26%23304%3BMAT-AYDINLARININ-%26%238220%3B%C7A%26%23286%3BATAY-T-Ue-RK%C7ES%26%23304%3B%26%238221%3BNE-BAKI%26%23350%3BI-VE-%26%23350%3BEMSEDD%CEN-S%C2M%CE%26%238217%3BN%26%23304%3BN-TES%26%23304%3BR%26%23304%3B.htm TANZİMAT AYDINLARININ “ÇAĞATAY TÜRKÇESİ”NE BAKIŞI VE ŞEMSEDDÎN SÂMÎ’NİN TESİRİ]",[http://turkolojimakaleleri.page.tl Türkoloji Makaleleri]</ref>
[[Kategori:Türk tarihi]]

Şecere-i Türkî - Değişiklik geçmişi

Admin: Yeni sayfa: "{{düzenle|Mart 2012}} {{kaynaksız}} '''Şecere-i Türkî'''. Hârizm Özbek Hü­kümdarı Ebu'l Gazi Bahadır Han'ın efsa­nevî devirlerden başlayıp daha sonra ha­nedan..."

Admin: Yeni sayfa: "{{düzenle|Mart 2012}} {{kaynaksız}} '''Şecere-i Türkî'''. Hârizm Özbek Hükümdarı Ebu'l Gazi Bahadır Han'ın efsanevî devirlerden başlayıp daha sonra hanedan..."